يكى از شخصيت‌هاى مهم خاندان بزرگ قاضى در تبريز ، عالم دانشمند و فقيه نبيه ، آيت الله سيدمحمدتقى قاضى طباطبائى مىباشد . « 1 » شرح حال او را شهيد آيت الله سيدمحمدعلى قاضى طباطبائى چنين آورده است : « مرحوم مبرور ميرزامحمدتقى قاضى ، مقام شامخ علمى و عملى و اعتبار دولتى و ملتى حضرت ايشان ماوراء حد وصف است اوايل به عتبات مقدسه منتقل و خدمت مرحوم شيخ‌محمد فتونى نجفى استاد مرحوم آيت الله بحرالعلوم تلمذ داشته و به خط آن مرحوم اجازه به تاريخ سنه هزار و صد و هفتاد و سه هجرى داشته و چنان چه معلوم مىشود ، مرحوم در معقول و منقول جامع بوده و خدمت استاد كل آيت الله وحيد بهبهانى هم تلمذ داشته و در حوالى سنه هزار و صد و هفتاد و پنج به شهر تبريز مراجعت فرموده‌اند ، مصدريت تام و مقبوليت عامى پيدا كرده‌اند و از ناحيه كريم‌خان زند « 2 » منصب قضاوت داشته در زمان خودش اسناد شرعيه منحصر بوده به مهر شريف ايشان و مرحوم ميرزاعطاءالله شيخ‌الاسلام . و از بعض اسناد قبالجات معلوم مىشود كه مرحوم قاضى با مهر خودش ملك مىخريده و از اين قضيه عجيب كه در خصوص احدى از رؤسا و مصادر عامه هيچ تاريخى نشان نمىدهد ، معلوم خواهد بود كه وجاهت و مقبوليت و موثوقيت و حسن سيرت و سرپرست مرحوم قاضى چنان چه در اول ترجمه‌شان ذكر يافت . فوق حد وصف بوده ، چنان چه معلوم مىشود وفاتشان مقارن سال هزار و دويست و بيست هجرى بوده و تمام طائفه قضات و شيخ‌الاسلامين شهر تبريز به اين مرحوم منسوب و از ايشان منشعبند ، رضوان‌الله‌عليه . » « 3 » صاحب كتاب تجربه‌الاحرار و تسليه‌الابرار درباره عظمت ميرزامحمدتقى قاضى گويد : « در بلاد فسيح‌الاجارى آذربايجان كه لطافت هوا و زلال كوثر نما و خاك عبيد آسايش ، آذر به جان جنان افكنده ، فضلا و زهّاد مسندآراى محكمه‌ى رشد و رشاد از جمله ذهن زكى و صدرنشين صفّه عالى مدركى ، عالم بديع بيان ، واعظ فصيح لسان ، سيدشيرين‌كلام ، جمال‌الايام ، صدرالأنام ، اقضىالقضاه ميرزامحمدتقى تبريزى عبدالوهابى طباطبايى بود كه از متلمذين علامه بهبهانى بودند . » « 4 » همچنين ميرزامحمدحسن زنوزى در رياض‌الجنه در تمجيد وى مىنويسد : « ميرزامحمدتقى قاضى حسنى تبريزى ، فرزند ميرزامحمد قاضى ، عالم فاضل كامل ، مدّقق ، محقق ، دقيق‌الذّهن و وجيدالفهم مىباشد . او اطلاع كافى و وافى در فنون عربى و ادبى ، فقه ، كلام و تفسير دارد . او امروز يكى از زمامداران و بزرگان شهر مىباشد و اين سمت را به صورت ارثى و استحقاقى بر عهده دارد ، او يكى از بزرگان نجبا و اشراف در اين شهر مىباشد . در او نسبت به روى

--> ( 1 ) - سلسله نسب آيت الله سيدعلىآقا قاضى ، علامه سيدمحمدحسين طباطبائى و شهيد آيت الله سيدمحمدعلى قاضى در اين حلقه به هم مىرسند . ( 2 ) - ميرزا محمدعلى جدّ در استيلاى عثمانىها به آذربايجان شهيد گرديده است . ( 3 ) - اين شخص شرحى دارد بر خلاصه‌الحساب شيخ‌بهائى . ( 4 ) - قبر سيدمحمد در مسجد محله‌ى دمشقيه فعلًا موجود است .